| AMNİYON SIVISI (GEBELİK KESESİ SUYU) |
|
|
Amnion sıvısı, bebeğinizi saran kesenin içini doldurur ve onun pek çok önemli görevi vardır. Bunları şöyle sıralayabiliriz:
- Bebeğinizi, bir yastık gibi destekleyerek, travmalardan korur.
- Bebeğinize oksijen sağlayan göbek kordonuna basınç olmasını önleyerek yeterli oksijen gelmesini sağlar.
- Rahim içinde uygun bir ısı olmasını sağlar.
- Enfeksiyonlardan korur.
- Bebeğinizin kas ve kemik gelişiminin yeterli olması için, gerekli hareket alanına izin verir.
- Bebeğinizin
sindirim sistemi ve akciğerlerinin gelişmesine yardımcı olacak yutma ve
nefes alma fonksiyonlarının yapılmasını kolaylaştırır.
Amnion Sıvısı Nasıl Oluşur?
Gebeliğinizin
ilk 14 haftası boyunca sizin kan dolaşımızdan, gebelik kesesine sıvı
geçişi olur. İkinci üç aylık dönemin başlarında bebeğiniz sıvıyı
yutmaya başlar ve böbreklerinden süzülüp, idrar olarak atılır. Daha
sonra tekrar bu sıvıyı yutarak, her birkaç saat sürede amnion sıvısı
tamamen dolaşmış olur. Bu demektir ki artık sıvının büyük kısmı,
bebeğinizin idrarıdır.
Artık
bebeğiniz, gebelik kesesinde yeterli miktarda sıvı bulunmasında önemli
bir görev alır. Bazen bu sistem bozulabilir. Sıvıda azalma veya
artmayla sonuçlanan bu bozulmalar başka problemlere de neden olabilir.
Amnion Sıvısı Ne Kadar Olmalıdır?
Normal
şartlarda amnion sıvısı, son üç aylık döneme girinceye kadar artar. 34.
haftada en üst seviyede olur. Daha sonra bu, yavaş yavaş doğuma kadar
azalır.
Gebeliğinizin
herhangi bir döneminde çok az amnion sıvısı olursa buna
“oligohidroamnioz” adı verilir. Normalden fazla amnion sıvısı olursa da
“hidroamnioz veya polihidroamnioz” denir.
Amnion Sıvısının Düşük Olduğu Nasıl Anlaşılır?
Eğer
bebeğinizin hareketlerini fazla hissetmiyorsanız, gebelik haftasına
göre karnınız daha küçük ise bundan şüphelenebilirsiniz. Ayrıca daha
önceki bebeğinizde gelişme geriliği olduysa, yüksek tansiyon
hastalığınız, şeker hastalığınız varsa veya doğum tarihiniz geldiği
halde doğumunuz gerçekleşmediyse amnion sıvısında azalma olup
olmadığına bakılmalıdır. Ultrasonografi ile amnion sıvısının ölçümü
yapılarak bu anlaşılabilir.
Oligohidroamnioz Neden Olur?
Uzmanlar
halen bunun nedenini tam olarak açıklayamamaktadır. Özellikle son üç
aylık dönemdeki doğumu geciken kadınlarda oldukça sık görülür.
Gebeliğinizin ne kadar sonunda olursa, bebeğiniz için o kadar iyidir.
En sık rastlanan nedenler şöyledir;
Gebelik
kesesindeki küçük bir yırtık, sızıntı şeklinde sıvı kaybına neden olur.
Bu durum gebeliğin herhangi bir döneminde gelişebilir. Ancak doğuma
yakın dönemde daha sık olur. İç çamaşırınızın ıslanmasıyla bunu
farkedebilirsiniz ya da doktorunuz bunu muayene sırasında tespit eder.
Gebelik kesesindeki yırtık, hem sizin hem de bebeğinizin enfeksiyon
riskini artırabilir. Çünkü mikropların girişi için açık bir yer
olacaktır. Gebelik kesesindeki bu yırtık nadiren kendiliğinden kapanıp,
sızıntı durabilir. Bu durumda amnion sıvısı da normale döner.
Amniosentezin ardından gelişen sızıntılarda genelde bu olur.
Plazentanın erken ayrılması gibi problemlerde bebeğiniz yeterince kan ve besin maddesi alamayacağı için sıvı üretimi de durur.
Yüksek tansiyon, preeklampsi ve şeker hastalığı gibi bir takım hastalıklarda da amnion sıvısında azalma görülür.
Eğer ikiz
veya çoğul gebelik varsa amnion sıvısının az olma riski de vardır.
Ayrıca ikizlerden birisinde sıvı azalması olurken, diğerinde ise sıvı
artışı olabilir.
Gebeliğinizin
ilk veya ikinci üç aylık dönemlerinde amnion sıvısında azalma tespit
edilirse bebeğinizde doğumsal anomali ihtimali var demektir.
Bebeğinizin böbrekleri yeterince gelişmemiş olabilir veya idrar yolunda
bir tıkanıklık nedeniyle yeterince idrar çıkaramaz. Ayrıca doğuştan
kalp hastalıklarının bir kısmı da bu probleme neden olabilirler.
Teşhis Konduktan Sonra Ne Yapmalı?
Amnion
sıvısında azalma tespit edildiyse doktorunuz bebeğinizin gelişiminin
normal olup olmadığını anlayabilmek için yakın takibe alacaktır. Ancak
tabii ki, her gebe ve bebeğin durumu farklı olacağı için, takiplerin
durumu da kişiden kişiye değişecektir.
Doğum tarihiniz yakınsa indüksiyonla doğum başlatılabilir.
Sık ultrasonografi takibi yapılır. Non stres testi, doppler ultrasonografi ve başka testler de yapılır.
Bol su
içmeniz tavsiye edilir. Bebeğinizin hareketlerini saymanız istenir ve
hareketlerinde azalma hissederseniz hemen doktorunuza haber vermeniz
önemlidir.
Düşük
amnion sıvısı doğum sırasında yaşanabilecek riskleri de artırır.
Bebeğinizin hareketlerinde azalma ve rahim kasılmalarıyla göbek
kordonunda baskı oluşmasına neden olur. Doğum olayı başladıktan sonra
doktorunuz bir kateter yardımıyla rahim ağzından serum fizyolojik
vererek bu baskının azalmasına çalışır. Eğer normal doğum yapılması
uygun olmazsa sezaryen doğum tavsiye edilebilir.
Amnion Sıvısının Fazla Olduğu Nasıl Anlaşılır?
Hidroamnioz
durumu gebeliklerin %1 inde rastlanır. Eğer rahminiz gerektiğinden daha
fazla büyüyorsa, doktorunuz bundan şüphelenebilir. Ayrıca siz de
karnınızda rahatsızlık hissi, artmış bel ağrısı, nefes darlığı ile ayak
ve ayak bileğinizde aşırı ödemden şikayet edebilirsiniz. Bu durumda
doktorunuz size ultrasound tetkiki yaptıracaktır. Ultrasonografide
yapılan ölçümler sonucu amnion sıvısının fazla olup olmadığı
anlaşılacaktır.
Hidroamnioz Neden Olur?
Özellikle hafif hidroamniozların nedeni tam olarak bilinmemektedir. Ancak daha ciddi vakalardaki nedenler genelde şunlardır;
Şeker hastalığı.
Eğer şeker hastalığınız var ve düzgün tedavi görmüyorsanız hidroamnioz
gelişme riski yüksektir. Şeker hastası olan gebelerin %10 unda,
özellikle son üç aylık dönemde, hidroamnioz tanısı konur.
İkiz veya çoğul gebelik olması.
Eğer ikiz veya çoğul gebelik varsa amnion sıvısının fazla olma riskiniz
var demektir. Özellikle ikizlerden birbirine geçiş varsa birinde amnion
sıvısında azalma, diğerinde artma görülür.
Fetal anormallikler.
Nadiren bebekte yutmayı durduran, yuttuğundan daha fazla idrar
çıkarmasına neden olan bir problem gelişebilir. Sindirim sisteminde
darlık, tıkanıklık, yarık dudak veya damak da bu duruma neden olabilir.
Fetal kansızlık.
Daha az vakada hidroamniozun nedeni, Rh uyuşmazlığından dolayı gelişen
kansızlık veya beşinci hastalık gibi bir enfeksiyon olabilir. Her iki
durumda da rahim içine kan nakliyle tedavi yapılabilir.
Hidroamnioz Teşhisi Konduktan Sonra Ne Yapılır?
Teşhis
konduktan sonra herhangi bir anormalliği atlamamak için ayrıntılı
ultrasonografi yapılır. Genetik bozukluk varlığını tespit etmek için
amniosentez yapılır. Ayrıca düzenli olarak non stes testi ve ultrasound
tetkiki de bebeğin gelişimini takip etmek ve erken doğum ihtimali için
yapılır. Bu ana kadar gebelik şekeri için tahlil yapılmadıysa artık
yapılması gereklidir.
Doğum
sırasında da dikkatli takip edilmeniz gereklidir. Amnion sıvısının
fazlalığı nedeniyle göbek kordonunun, rahim ağzından sarkma ihtimali
vardır. Suyunuz geldiğinde ise plazentanın erken ayrılma riski de olur.
Her iki durumda da acil sezaryen doğum yapılması gereklidir.
Doğum sonu
kanama riski de artmıştır. Aşırı gerili olan rahim kasları yeterince
kasılamaz ve kanama uzayabilir. Bu açıdan da takip yapılması önemlidir.